تعادلی در میان قانون و رؤیا؛ تأملی در شأن مهندسی امروز را اول از همه به معماران واقعیت و بافندگان رؤیا با فولاد و مصالح تبریک می‌گویم، اما ذهن من ناخواسته به سوی میراث بزرگانی کشیده می‌شود که مهندسی را از حد یک حرفه فراتر بردند و آن را به مرتبه‌ای از حکمت رساندند؛ نام‌هایی چون خواجه نصیرالدین طوسی. او نه صرفاً دانشمندی در تاریخ، بلکه شاهدی زنده بر این حقیقت است که عقل، اگر به معنا متصل شود، می‌تواند جهان را نه فقط بسازد، بلکه بهتر بفهمد. خواجه نصیر به ما می‌آموزد که مهندسی، صرفِ انباشتن محاسبه و فرمول نیست؛ مهندسی، نظم دادن به آشوب امکان‌هاست. تلاشی است برای آن‌که اندیشه انسانی بتواند در جهان مادی، بدون خشونت و افراط، جای خود را بیابد. در این معنا، هر سازه پیش از آن‌که در زمین بنشیند، باید در خرد استوار شده باشد. به‌عنوان یک مهندس، خود را همواره در کشاکشی مداوم می‌یابم: از یک‌سو قوانین بی‌تعارف فیزیک، و از سوی دیگر افق‌های بی‌انتها و گاه سرکش تخیل انسانی. ما در میانه این دو ایستاده‌ایم؛ نه خیال‌پردازانی گسسته از واقعیت، و نه تکنسین‌هایی بی‌روح. ما پل هستیم؛ پلی میان آنچه ذهن جسارت تصورش را دارد و آنچه زمین توان تحملش را. همین ایستادن در مرز است که مسئولیت ما را سنگین می‌کند. هر خطی که بر کاغذ می‌کشیم، تصمیمی اخلاقی نیز در خود دارد. هر ستونی که برپا می‌شود، تنها وزن سازه را تحمل نمی‌کند؛ حامل پیام ما به آینده است. مهندسی، خواه ناخواه، دخالت در سرنوشت انسان‌هاست؛ و این دخالت، اگر با بصیرت همراه نباشد، می‌تواند به‌جای آبادانی، بی‌نظمی بیافریند. در سنت اندیشمندانی چون طوسی، زیبایی هرگز در تقابل با کارآمدی نبود. هماهنگی میان فرم و عملکرد، میان عقل و ذوق، همان نقطه‌ای است که مهندسی به حکمت نزدیک می‌شود. ما جهان را برای تسخیر کردن نمی‌شناسیم؛ برای هم‌زیستی آگاهانه با پیچیدگی شگفت آن می‌شناسیم. شناخت، اگر به احترام نینجامد، دانشی ناقص است. پس امروز، در کنار تبریک‌ها و جشن‌ها، شاید بد نباشد مکثی کنیم و از خود بپرسیم: آنچه می‌سازیم، صرفاً ایستاده خواهد ماند یا معنا نیز خواهد داشت؟ آیا آینده‌ای که در حال ترسیم آن هستیم، جای زیستن خواهد بود یا فقط جای عبور؟ روز مهندس و زادروز زمینی‌شدن روح بلند خواجه نصیرالدین طوسی مبارک؛ مردی که به ما آموخت ساختن، آنگاه شریف است که با خرد، مسئولیت و احترام به تعادل ظریف جهان همراه باشد. باقی بقایتان سید حسین هاشمی زادگان منشادی پنجم اسفند ۱۴۰۴ www.hashemizadegan.ir